Mecmua Dünyasında Çalışma Hayatı

620
0
Paylaş:

kerdeme.com sitesinden

İbrahim Pertev Endüstri’nin Endüstri Dergisi

Çalışma hayatında özellikle milli sanayi kurulması hamlelerine paralel olarak çıkartılan yayınlardan bir tanesi ne yazık ki hakkında çok fazla bilgimiz olmayan Sanayi (Endüstri) Dergisi. Aslında derginin başlangıcı Osmanlı dönemine dayanıyor. Sahibi ise İbrahim Pertev. İbrahim Pertev soyadı kanunuyla birlikte Endüstri soy ismini almış.

Endüstri001

İbrahim Pertev Endüstri hakkında detaylı bilgiyi araştırmacı Haldun Cezayirlioğu’nun 2012′de başladığını duyurduğu çalışma bittiğinde edinebileceğiz sanırım. Ancak biz o zamana kadar İbrahim Pertev’in yayınladığı Endüstri dergisinin eki olan Teknik İşçi Ajandası‘yla yetinelim.

Endüstri dergisinin 14,5 cm x 11cm ebadındaki küçük bir kitapçık şeklindeki eki kapakları dahil 19 yapraktan oluşuyor. Teknik İşçi Ajandası hemen her sektörde çalışanlara faydası olacağı düşünülen “İşbaşı Kazaları ve Pratik Bilgi” başlıkları altında bilgiler içeriyor. Alt başlıklar ise “Cetvel, Metot, Formül, Tavsiye”

Elimizdeki nüsha Eylül 1939′a ait ve derginin fiyatı 12,5 kuruş. Kapak içinde Dünya Saati başlığı altında çeşitli şehir ve başkentlerin saatleri yer alıyor. Kentlerin saatlerini ayarlamak için baz alınan şehir ise nedendir bilinmez Paris. Cetvelde yer alan kentlerden bazılarıysa şöyle: Kolonya, İskenderiye, Boynos – Ayres, Santiyago, Nevyork, Kaptowon.

Dünya saatlerini takip eden sayfa İş Hukukuna ayrılmış. Sayfa başındaki motto enteresan: “Türk işçisinin haklarını iş kanunu korur.” İş İhtilafları başlığının altında “Toplulukla iş ihtilafı” , “Tek Başlı İş İhtilafı” gibi bugün de kullanılan sınıflamayla oluşturulmuş maddeler var.

Bir sonraki sayfanın başlığı “Hayatı Kazanma Sanatı.” Bir önceki sayıdan devam ettiği madde numaralarından anlaşılan bölümde iş yaşamına ait nasihat ağırlıklı tavsiyeler yer alıyor. Örnek mi arzu ediyorsunuz, buyurunuz:

“Çıraklar , tahsil san’at edinceye kadar ustanın elinde birer vediadır. Bu vediayı, en yüksek insani hislerle kullanarak yetiştirmenin bir vazife olduğu unutulmamalıdır.”

Bir diğeri:

“Fabrika, çatısı altında toplanan yüzlerce kişinin geçinme maksadile fikrini ve bedenini işlettiği çalışma yeridir. Hayatını kazanma ihtiyacının tekasüf ettiği bu yerde, insanlar birbirlerine en şefkatli ve en kuvvetli iyilikseverlik duygularile hareket etmeğe mecburdurlar.”

İş yaşamına ilişkin nasihatlerin bazıları aynı zamanda iş güvenliğini de içermekte, şöyle ki;

“Fabrikada, isteyerek istemiyerek yanlış işlerken arkadaşını ikaz et. Arkadaşının felaketine sebebiyet veren yanlış hareketin, senin için de daima mümkün ve muhtemel olduğunu hatırından çıkarma. İşbaşı, insanlar için karşılıklı bir sevgi ve yardım yeridir.”

Bu naif ve fazlasıyla hüsnüniyetli kitapçığın diğer bölümleri de en az alıntıladığımız bölümler kadar neşeli. Sözgelimi fabrikalardaki çalışma ortamlarına dair şu pasaja göz atmak ister misiniz?endüstri002

“Fabrikalarda tozlar, gazlar, pis havalar işçi teneffüs ve sağlığı için çok zarar verici şeylerdir. Kapalı yerlerde tedricen işçi ciğerlerini çürüden muzir tozlardan, buğucu gaz ve havalardan kendinizi sakınınız.”

Muhtemeldir ki dönem itibariyle alınan veya alınması icap eden kanuni tedbirlere ilişkin pek fazla bir şey yok. İşçi sağlığının henüz nasihatlerle korunduğu dönemler olduğu için mi acaba?

Kitapçığın diğer bölümleri çeşitli sektörlerde ihtiyaç duyulacak teknik bilgileri çoğu kez cetvel ve tablolar şeklinde veriyor. Arka kapak ise Endüstri dergisine dair adres ve fiyat bilgisi içeriyor.

Eski yayınlar toplumsal hafızayı tazeleyen, koruyan ve hayatımızın nereden nereye geldiğini analiz etmemizi kolaylaştıran kıymetli kaynaklar.

Umarız bu ve benzeri yayınlar daha çok araştırmacı tarafından gün yüzüne çıkartılır ve onlara destek olacak işletmeler sayesinde hem geçmişimize ışık tutan birer numune hem de geleceğe doğru ilerleyişimize yön gösterecek pusulalar olmaya devam ederler.

Paylaş: