Eğitim şart, peki ya belge?

Paylaş:

Bu yazı uzunca bir süreç sonunda kurulan Test ve Belgelendirme Merkezlerinin işlevinin ne olacağına dair görüş alışverişinde bulunabilmek amacıyla yazıldı. Elbette bu haliyle tüm sorulara cevap veremeyebilir. Ancak eklemeler, devam yazıları ve soru cevaplarla gelişeceğini ümit ediyor ve katkılarınızı bekliyoruz.

Eğitim şart, peki ya belge?

Ülkemizdeki hemen her sektörün yaşadığı sorunlardan birisi kalifiye çalışan bulmak şüphesiz. Bu mesele de doğal olarak mesleki eğitimle doğrudan ilgili. Her işletme öncelikle işin doğru yapılması, iş kazalarının en aza indirilerek iş sağlığı ve güvenliğinin en yüksek seviyeye çıkartılması, neticede de verimin ve her kesime fayda sağlayacak karlılığın artırılmasını hedefliyor.

Çok karmaşık ve hantal bir yapıya sahip mevzuatımızın çoğu zaman meseleleri çözmek bir yana daha da içinden çıkılmaz hale getirdiği de hemen herkesin kabul ettiği bir gerçek. Bu konular üzerine saatlerce konuşmak ve sayfalar dolusu yazmak da mümkün.

Çalışanın bilgi ve becerisinin artması ile mesleki eğitim konusunda ise elimizdeki somut kazanımlar son derece sınırlı. Mesleki eğitimin doğru ve kaliteli olması yanında beceri ve yetkinliğini ispatlamak isteyen çalışan için de çeşitli zorluklar mevcut.

Özellikle alaylı olarak tabir ettiğimiz çalışanlar için,  uzun tecrübeler ve çalışma hayatındaki zorlu süreçler sonunda kazanılan beceri ve yetkinliklerini bir belgeyle elle tutulur hale getirebilmek hayli önemli.

Bunun yanı sıra mesleki eğitimler sonunda yapılan ölçme ve değerlendirmelerin güvenilirliği ile geçerliliği de konunun bir diğer boyutu. Bu yüzden bugün dünyanın geniş bir kısmında eğitim ve belgelendirme faaliyetlerinin birbirinden ayrılması eğilimi gitgide daha da çok taraftar topluyor.

Bu anlayışa göre eğitimin türü ve niteliği ne olursa olsun, bunun ölçmesi, değerlendirilmesi ve belgelendirilmesinin, eğitimi verenlerin dışında birimlerce yapılması yöntemi ağırlık kazanmakta.

Bütün işlerini mükemmel bir titizlikle yaptıklarını varsaydığımız Avrupa ülkelerinde bile eğitime bağlı belgelendirmelerde meydana gelen eksik ölçme, yanlış değerlendirme ve hak etmeyene belge verme gibi usulsüzlükler bu yolun tercih edilmesinin başlıca sebeplerinden olmuş.

Benzer sorunların ülkemizde de yaşandığı hepimizin kabul ettiği bir gerçek. Eğitime bile katılmadan söz konusu eğitime yönelik sertifika almak neredeyse kanıksanmış bir durum.

Voc-Test Hibe Programı

İşte bu ve benzer açmazları tamamen ortadan kaldırmasa bile hiç olmazsa en aza indirebilmek, mesleki eğitimin kalitesini artırmak maksadıyla 2009 yılında AB destekli fonlar ile Türkiye’de de Mesleki Bilgi ve Beceri Sınav ve Belgelendirme Merkezleri (Voc-Test) Hibe Programı başlatıldı.

Program uyarınca her türlü mesleki eğitimin tamamının hayat boyu sürdürülmesine ilave olarak, mesleki gelişim faaliyetleri, ‘eğitim’ ve ‘belgelendirme’ olarak iki bölüme ayrıldı. Buna göre eğitim, bunu vermekle mükellef devlet kurumları ve yetkilendirilmiş özel kuruluşlar tarafından verilecek. Öte yandan bu eğitimler sonucunda bir takım katılım sertifikaları da verilebilecek. Ancak henüz gelişim aşamasında olan bu süreç tam bir netlik kazanmadığı için şimdilik konumuzun dışında.

İşin belgelendirme ayağına gelince. Bahsedilen proje sonucunda çeşitli sektörlerde belgelendirme merkezleri kuruldu.

Peki, bu merkezler ne yapacak?

Temel olarak bu merkezlerin ana çalışma sahası Ulusal Meslek Standartları ve buna bağlı Mesleki Yeterlilikler doğrultusunda başvuran adayların ölçme ve değerlendirmesini yaparak ‘yeterlilik belgesi’ vermek olacak.

Hedefte kimler var?

Hiç mesleki eğitimi olmayan ancak belli sektörlerde çalışmış ya da hali hazırda çalışmakta olan adaylar.

Bir şekilde mesleki eğitim almış ancak bunun sonucunda belge almamış/alamamış çalışanlar.

Sahip olduğu belgenin geçerliliği olmayan ya da geçerliliği sona ermiş kişiler.

Mesleki tecrübeye bakılmaksızın çalışan ya da çalışmayan, iş ve meslek sahibi olmak isteyen herkes.

KİTEM

İşte KİPLAS’ın AB Projesi kapsamında gerçekleştirdiği Kimya Sektörü Test ve Belgelendirme Merkezi KİTEM bunun için kuruldu.

Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi nedir?

Hem belgelendirme hem de tüm dünyada benzer mesleklerde çalışanların eşgüdümlü hareket edebilmesine dayanak temin etmek, mesleki yetkinliği artırmak için Türkiye’de de Meslek Standartlarının oluşturulması çalışması başlatıldı. Ülkemizde bu konudaki muhatap, Mesleki Yeterlilik Kurumu.

Meslek Standardı her ne kadar uygulamada o mesleği icra eden kişinin vasıflarını belirleyen bir doküman gibi algılansa da aslında mesleğin tanımı ve icrasında mutabakat sağlanmış asgari kuralları ifade eden bir rehber doküman.

Yani bir meslek hangi işletmede ya da nerede icra edilirse edilsin aynı uygulamalar bütünü içinde icra edilir. Bu bütünlüğün ne olduğunu da standart ifade eder.

Mesleki yeterlilik ise meslek standardına bağlı olarak oluşturulan bir diğer dokümandır. Yeterlilikler meslek sahibi olmak isteyen adaylara neleri bilmeleri gerektiği hakkında yol gösteren bir rehber niteliği de taşıyor. Belgelendirme merkezleri içinse yeterlilikler aynı zamanda o mesleğe ait birer ölçme ve değerlendirme kılavuzu.

Uzun ve planlı çalışmalar sonucunda öncelikle ve ağırlıklı olarak her sektörde bizzat işi yapan çalışanlardan alınan verilerle hazırlanan meslek standartları ve yine bunlara dayanan yeterlilikler ile Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi böyle kurulmaya başlandı.

Bu sitemin ayaklarından biri olan Test (ölçme-değerlendirme)ve Belgelendirme Merkezlerinin önündeyse zorlu ve uzun bir yol var.

Birlikte aşmak dileğiyle…

Konuyla ilgili sormak istediklerinizi KİPLAS / KİTEM 0 216 651 49 00 ve erdemabaka@kiplas.org.tr adresinden sorabilirsiniz.

Paylaş: